Written by 14:34 Jura, Podróże jednodniowe, Śląsk i Zagłębie

Okiennik Duży

Jura Krakowsko-Częstochowska jest jednym z najciekawszych regionów Polski, zarówno dla turystów, jak i poszukiwaczy mocniejszych wrażeń. Prócz rozsianych po terenie formacji skalnych, niewątpliwym walorem regionu jest też Szlak Orlich Gniazd oraz Szlak Warowni Jurajskich.
Szlak Orlich Gniazd prawdopodobnie doczeka się swojego osobnego cyklu, a tymczasem skupimy się na obiektach autorstwa matki natury 🙂 które odwiedziliśmy w ostatni długi weekend majowy.

Moim skromnym zdaniem, swoistym symbolem Jury środkowej, jest charakterystyczna formacja, położona przy miejscowości Skarżyce – Okiennik (Wielki) Duży, często nazywany również Skrarżyckim (trochę błędnie, ale o tym później). Skąd taka podwójna nazwa? Otóż Okienników w tej okolicy jest trochę więcej, już nie mówiąc, że i do miana “Dużego” pretenduje jeszcze Okiennik ze Skał Rzędkowickich, jednak to właśnie ten Skrażycki jest wizytówką tego regionu.

Trochę faktów

  • Skała wznosi się na gruntach wsi Piaseczno (dawniej Dupice) w gminie Kroczyce [Nazwy niektórych Polskich miejscowości, jak również nazwiska są jedyne w swoim rodzaju – Tomek] , a nie jak powszechnie się uważa w Skarżycach (gmina Zawiercie).
  • Skała, w najwyższym punkcie, osiąga 50 m wysokości, a jej charakterystyczny otwór, powstały w skutek wymywania płynącej przez skałę podziemnej rzeki, ma ok 5 m średnicy i aż 7 m długości.
  • Od południowej strony, bez większych trudności, można wspiąć się ma skalę i wejść do okna bez żadnego dodatkowego sprzętu. Oczywiście trzeba pamiętać o zdrowym rozsądku i obuwiu nadającym się na tego typu wyprawy, ponieważ skały są miejscami mocno “powycierane” a zabezpieczeń specjalnych tam nie ma [niespecjalnych też nie, no chyba że ma się sprzęt alpinistyczny na podorędziu – Tomek].
  • Z jaskini w Okienniku, pochodzą jedne z najstarszych wykopalisk archeologicznych w naszym kraju – prymitywne narzędzia z okresu paleolitu. Istnieją też przesłanki, jakoby skała była częścią średniowiecznego grodu, o czym mają świadczyć choćby wgłębienia w ścianach, prawdopodobnie po belkach mocujących konstrukcję.

Podania ludowe

Okiennik jest też bohaterem kilku legend. Ponoć miał być siedzibą zbójników, na co również mogą wskazywać wspomniane wgłębienia w ścianach oraz pozostałości muru w okolicach groty, które podobno istniały jeszcze w XIX w. W grocie poniżej okna, raczej dość trudno dostępnej, miał znajdywać się skarbiec, do którego wejścia strzegły podwójne, żelazne drzwi. Legenda głosi, że po rozgonieniu podejrzanego towarzystwa, ów drzwi zostały przeniesione do kościołów w Skarżycach i w Kromołowie.

Kolejna legenda jest trochę bardziej udokumentowana, ponieważ dotyczy postaci autentycznej, a konkretnie człowieka o nazwisku Malarski. Taki trochę jurajski “Janosik” czy “Robin Hood”, który ponoć nikogo nie zabił, za to chętnie uwalniał zamożnych Panów od kosztowności, które potem rozdawał biednym [Normalnie socjalista – Tomek].

Trzecia legenda również dotyczy rozbójników, a raczej tego co po sobie zostawili. Otóż w XIX w., nieznany z nazwiska poszukiwacz skarbów, znalazł w jaskini “pod oknem” sztabkę złota, pozostałość po skarbie zbójeckim. Co się jednak z tym człowiekiem działo dalej – nie wiadomo [jak nie wiadomo, pewnie przepił – Tomek].

Opracowanie:
– Julian Zinkow, Orla Gniazda i Warownie Jurajskie. Szlaki turystyczne, Wydawnictwo “Sport i Turystyka”, Warszawa 1977, Wydanie II,
– Monika i Artur Kowalczyk, Przewodnik Jura Krakowsko-Częstochowska. Z legendą wśród Orlich Gniazd, Wydawnictwa “Bezdroża”, Kraków 2007, Wydanie II,
-Ryszard Jakubowski, Szlakami Krainy Orlich Gniazd, Wydawnictwo Sport i Turystyka – MUZA SA, Warszawa 2006
Zdjęcia Własne 🙂

(Visited 154 times, 1 visits today)
Close