Written by 21:26 Podróże, Śląsk i Zagłębie, Top, Zamki i pałace

Czarny Las

Uroczy pałac w Czarnym Lesie nie jest typową atrakcją turystyczną. Ciężko znaleźć o nim informacje w kolorowych albumach traktujących o pałacach na terenie naszego kraju, nawet w przewodnikach po województwie śląskim nie zawsze znajdzie się o nim jakiekolwiek wzmianki.

Na szczęście wytrwałym poszukiwaczom, tudzież włóczykijom, garść informacji zawsze wpadnie w ręce i nimi właśnie mam zamiar się tu z Wami podzielić. Zapraszam zatem do lektury.

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z pierwszej połowy XIX w. kiedy to Joachim Kempner – warszawski kupiec, zakupił obszar zwany Czarnym Lasem, po czym zrobił tam wycinkę drzew (wzbogacając się znacznie na sprzedawanym drewnie) i Schwarzwald sprzedał. Komu? I tu jest pewien problem. Tylko jedno źródło wskazuje że bezpośrednio następnym właścicielem był Carl Ludwig z pobliskich Woźnik. Wiadomo na pewno, że Czarny Las należał do Ludwiga od 1853 r. jednak czy odkupił włości od Kempnera czy może od kogoś innego – tego niestety nie znalazłam. W każdym razie Ludwig założył na terenie Czarnego Lasu kolonię i nazwał ją, na cześć swojej żony Heleny – Helenenthal, czyli Doliną Heleny. Prawdopodobnie majątek pozostawał w rękach Ludwików jeszcze w 1876 r.

Kolejnym wspomnianym właścicielem majątku był wrocławski kupiec Ferdinand Ziegler, który nabył włości przed 1886 r. Wówczas majątek liczył 600 ha, 230 ha pól uprawnych, 98 ha łąk, 51 ha pastwisk, 217 ha lasów, 4 ha gospodarstwa [info dla tych, których kręcą takie sprawy jak ilość hektarów:) – Tomek]. Ziegler raczej nie był fanem długich leśnych przechadzek, albo przynajmniej bardziej stawiał na rolnictwo, ponieważ znacznie rozszerzył obszar upraw, skazując kolejne drzewa na ścięcie. Według znalezionych informacji, Ziegler w ciągu 8 lat, przy zachowaniu powierzchni 600 ha, powiększył obszar pól do 398 ha, pozostawiając 125 ha lasów (też raczej nie byłby ulubieńcem Zielonych)[raczej ekoterrorystów opłacanych nie wiadomo przez kogo – Tomek]. Mimo że nie zachowały się dokumenty z tamtego okresu wskazujące na inwestora, prawdopodobnie to właśnie z polecenia Zieglera na przełomie XIX i XX w. powstał pałac.

Czy jest to ten sam budynek, który możemy podziwiać teraz? Nie do końca, wg informacji zamieszczonej na stronie gminy Woźniki, na mapie z 1902 r. widać budynek, jednak ” w innej niż obecnie formie“. Dodatkowo w 1902 r. właścicielem Doliny Heleny / Czarnego Lasu był G. Hoffmeister, w którego imieniu gospodarstwem zarządzał inspektor Bytomski. Dobra te miały powrócić w ręce Zieglera w 1905 r. jednak już w 1917 r. przeszły w ręce pochodzącego z wielkopolski Kazimierza Niegolewskiego z Kamienia. Zarządził on modernizację pałacu i przebudowę według projektu Rogera Sławskiego, przez co budynek zyskał cechy neobarokowe i neoklasycystyczne.

Niegolewski jako polityk brał czynny udział w powstaniach śląskich. Wykorzystując nadgraniczne położenie pałacu, pomagał w przemycaniu na teren Rzeszy broni, amunicji, a także organizował spotkania z aktywistami wydalonymi za działalność wywrotową. To właśnie w Czarnym Lesie Wojciech Korfanty podpisał odezwę nawołującą Ślązaków do III Powstania Śląskiego.

W 1922 r. Niegolewski został pierwszym starostą lublinieckim w II RP, jednak z powodu kłopotów finansowych zaniedbał i utracił majątek w Czarnym Lesie, który przeszedł na własność Józefa Jeziorańskiego z Katowic. Już rok później posiadłość kupił Maciej Rogowski z Warszawy. W 1926 r. dobra Czarno Laskie liczyły zaledwie 321 ha, z tego 205 ha stanowiły pola uprawne, 17 ha łąki, 2 ha pastwiska, 0,5 ha stawy, 62 ha lasy, 0,5 ha park, 2 ha ogród, pozostały obszar to podwórza gospodarcze, drogi i nieużytki. Maciej Rogowski w latach trzydziestych XX wieku podarował majątek Romanowi Rogowskiemu – swojemu krewnemu, który w 1938 r. sprzedał posiadłość Przedsiębiorstwu Osadniczemu „Ślązak” z Katowic. Nowy właściciel zarządził parcelację majątku i jeszcze w tym samym roku rezydencję w Czarnym Lesie wraz z pozostałością dóbr rycerskich wynoszącą zaledwie 29,65 ha nabyła rodzina Wojtaszków, a cztery lata później przejęła III Rzesza [jak pół Polski, niestety:( – Tomek].

Po wojnie Wojtaszkowie na krótko odzyskali posiadłość, jednak majątek szybko upaństwowiono. Od 1973 r. właścicielem pałacu była Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna “Przełom” z Lubszy, która prowadziła tam dom wycieczkowy. Kolejnym właścicielem majątku była Spółdzielnia Inwalidów ERA w Chorzowie, która zakupiony w 1988 r. budynek przeznaczyła na Ośrodek Rehabilitacyjno-Wypoczynkowy „Dworek”. Pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX w. spółka Era przeprowadziła generalny remont zabytku, celem zaadaptowania obiektu na potrzeby hotelowe. Podczas remontu do pałacu został dołączony drugi budynek, pełniący funkcje hotelowo – restauracyjne, oraz kolejno powstawały kolejne budynki kompleksu hotelowego.

Przejście między pałacem a budynkiem restauracyjnym.

Dziś pałac w Czarnym Lesie to czterogwiazdkowy kompleks hotelowy, łączący nowoczesne rozwiązania ze stylowym wystrojem wnętrz, które mieliśmy okazję zobaczyć w 2019 r. Mimo że nasza wizyta odbywała się bardzo wczesną wiosną, miejsce to zrobiło na nas niesamowite wrażenie, dlatego mamy nadzieję że uda nam się jeszcze zawitać do Czarnego Lasu, w nieco cieplejszym okresie [i jak się już skończy ta zakichana pandemia! – Tomek] 🙂

Zabudowania usytuowane są przy pięknie urządzonym niewielkim parku, w którym nie brak romantycznych alejek czy uroczych zakątków z ławkami na których można spocząć…

… oraz miejsc do biesiadowania.

Ogród grillowy

Opracowanie:
https://politykapolska.eu/2018/08/17/w-walce-o-wielkopolske-i-slask-dzialalnosc-niepodleglosciowa-wojciecha-korfantego-cz-2-2/
http://www.palaceslaska.pl/index.php/indeks-alfabetyczny/c/221-czarny-las
http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/25026,wozniki-czarny-las—palac-w-dolinie-heleny-.html
http://www.wozniki.pl/pl/306-palac-w-czarnym-lesie.html
– red. Danuta Emmerling, Zamki i pałace Województwo Śląskie, Wydawnictwo ADAN, Bielsko-Biała 2009;

Zdjęcia:
Ania 😉

(Visited 46 times, 1 visits today)
Close