Written by 18:09 Podróże, Top, Zamki i pałace

Zamek w Szydłowcu

Siedziba Szydłowieckich, Radziwiłłów i Sapiechów, wybudowana na sztucznej wyspie otoczonej fosą i parkiem. Dziś zapraszam do zamku w Szydłowcu.

Nie lubię pustych przebiegów, jak już gdzieś jadę to staram się zahaczyć o zamek, pałac czy muzeum po drodze [albo znana sieciówkę ze złotym logo na czerwonym tle – Tomek]. Tak też było, gdy wracaliśmy w zeszłym roku [chyba 2 lata – Tomek] z Prószkowa. Przez trwające na DK 1 roboty drogowe, po bardzo krótkiej naradzie, postanowiliśmy jechać DK 7 i co tam mamy? Chęciny? Byliśmy. Oblęgorek? Byliśmy. O Szydłowiec! Tu jeszcze nas nie widzieli. Zjazd po dobrej stronie, nikt z towarzyszących nie mógł marudzić [kierowniczko, kto miał marudzić:), jeszcze po weselu, wszyscy ledwo żywi, z zaskoczenia ich wzięłaś – Tomek] – okazja idealna. Należy dodać, że na naszą decyzję spory wpływ miał również fakt, że w Szydłowcu jest Znaczek Turystyczny, a takowe zbieramy 🙂

Trochę historii

Wzmianki o miejscowości pochodzą z XIV w. kiedy to należała do rodu Odrowążów, którzy już w następnym stuleciu zmienili nazwisko na Szydłowieckich i to im przypisuje się budowę drewnianego dworu. Tak wiem, zdania wielokrotnie złożone ciężko się czyta [fakt ale za to są obrazki – Tomek]. Nie marudzimy, lecimy dalej. Zamek murowany, składający się z czworobocznej wieży i czterokondygnacyjnego budynku mieszkalnego połączonych murem powstał miedzy 1470 a 1480 r. dzięki kasztelanowi radomskiemu i żarnowskiemu – Stanisławowi Szydłowskiemu. Jego syn – Mikołaj, dokonał przebudowy zamku w latach 1515 – 1526, nadając mu cechy rezydencji renesansowej {[kurcze jakbym siedział na wykładzie z historii – Tomek – Nie marudź, sam pisałeś że są obrazki – Aniana wykładach też były – Tomek]}. Efektem jego prac było założenie składające się z połączonych trzech skrzydeł, zamkniętych od południa murem kurtynowym i wewnętrznym dziedzińcem. Najprościej mówiąc, zamek przebudowano na plan podkowy, zamkniętej murem z częścią reprezentacyjną na wschodzie a mieszkalną na północy.

Plan zamku w Szydłowcu wg. Bohdana Guerquina
www.zamki.pl

Bratanica Mikołaja Szydłowieckiego – Elżbieta, wniosła Szydłowiec w posagu swemu mężowi Mikołajowi i tak zamek przeszedł na własność Radziwiłłów, choć spotkałam też informacje jakoby Radziwiłł odkupił szydłowieckie włości [a co miał fantazje kupić se posiadłość na drugim krańcu Rzeczypospolitej, bo wiecie Radziwiłowie to dobra mieli w większości w Wielkim Księstwie Litewskim, a tu korona jak w pysk szczelił – Tomek]. Jakkolwiek się to odbyło, efekt był taki, że Radziwiłł zarządził kolejne remonty dzięki którym wschodnie skrzydło zyskało trój arkadową loggię, niewielki krużganek oraz dwie narożne przybudówki z tarasami. Dodatkowo, nad bramą umieszczono kaplicę zamkową w stylu późnorenesansowym.

Kolejni właściciele

W 1821 r. Szydłowiec kupiła Anna Sapieżyna która jednak sprzedała majątek w 1828 r. rządowi Królestwa Polskiego [bo stwierdziła że za 2 lata i tak to wszystko pierdyknie, tak było bez kitu:) – Tomek]. Mimo że majątek pozostawał pod opieką prywatnych właścicieli, w drugiej poł. XIX w. był już w nie najlepszym stanie. W 1847 r. wyposażenie kaplicy zamkowej przeniesiono do kościoła farnego św. Zygmunta (mieszczącego się przy rynku miasta). Zamek był częściowo zamieszkany i użytkowany np. na Skład Zbożowy Dzierżawcy Dóbr Rządowych, lazaret w czasie powstania styczniowego czy nawet skład piwa. Podczas wojny w roku 1915 r. zamek ponownie został “ograbiony” na rzecz kościoła farnego [no coś nie miał szczęścia do tego kościoła – Tomek], tym razem z dachówki co mogło walnie przyczynić się do pogorszenia stanu technicznego.

W 1945 r. zamek stał się własnością Skarbu Państwa i w latach 1949 – 1958 prowadzony był remont obiektu, w trakcie którego odbudowano zewnętrzną loggię i zabezpieczono fragmenty dawnego wystroju jak kasetonowe stropy, renesansowe i barokowe portale z kamienia i piaskowca oraz kominki.

Brama wejściowa od strony zachodniej
Dziedziniec zamku z restauracją
Widok na część reprezentacyjną z loggią i krużgankami

Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych

Od 1968 r. w zamku swoją siedzibę ma Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych, które mieliśmy przyjemność odwiedzić podczas naszej wizyty {[taa wysłali mnie na przeszpiegi czy w ogóle było otwarte ale o tym to już nie pamięta 🙁 – Tomek] A od czego Cię mam? – Ania}. Jest to chyba jedyne tego rodzaju Muzeum w Polsce i wg. ulotki reklamującej pierwszym Muzeum tego typu na świecie. Kolekcja prezentowana jest w komnatach we wschodniej, reprezentacyjnej części zamku, a polskie tradycyjne instrumenty muzyczne posegregowane są ze względu na źródło dźwięku. Prócz wystawy stałej odbywają się tam również wystawy czasowe dotyczące ogólnie pojętej problematyki instrumentologicznej i my mieliśmy okazję zobaczyć wystawę dotyczącą dokonań etnomuzykologów Jadwigi i Mariana Sobieskich.

Eksponaty Muzeum Ludowych Instrumentów w Szydłowcu
Eksponaty Muzeum Ludowych Instrumentów w Szydłowcu
Jedna z komnat udostępniona do zwiedzania

Otoczenie

Zamek usytuowany jest na sztucznie usypanej wyspie otoczonej fosą i parkiem. Najlepszy widok na zamek jest właśnie od przeciwległej strony fosy od strony parku gdzie dodatkowym atutem są wierzby płacące oraz nieodłączny element tego typu miejsc – kaczki. Miejsce urokliwe niezależnie od pory dnia i roku, w którym warto zatrzymać się na trochę dłużej. Szkoda że nie udało nam się odwiedzić mającego swoją siedzibę w zamku Szydłowieckiego Centrum Kultury ale cóż, może kiedyś jeszcze zawitamy do Szydłowca w nieco mniej upalny dzień i przy innej okazji? [albo zrobią kolejny lockdown i znów nigdzie nie pojedziemy – Tomek]

Na koniec jeszcze dodam, że przy okazji wizyty w Szydłowcu warto zahaczyć o uroczy rynek miasta, gdzie prócz późnorenesansowego ratusza można zobaczyć wspomniany wcześniej późnogotycki kościół farny p.w. św. Zygmunta Burgundzkiego. Przy rynku znajduje się też informacja turystyczna, w której można zobaczyć info o Szlaku Książąt Mazowieckich, do którego Szydłowiec należy, oraz zobaczyć jakie obiekty na owym szlaku się znajdują. Ja oczywiście ponownie nabrałam “kilo makulatury” jak to określa Tomasz swym zrzędliwym tonem {[jakim znowu zrzędliwym, toszto sama prawda, a później mówią że puszcze amazońską wycinają – Tomek] I Ty twierdzisz że nie zrzędzisz? – Ania}, ale tego typu materiały pomagają w pisaniu postów oraz nie raz stanowią bazę planowania kolejnych wypraw, które miejmy nadzieję nastąpię w niedługim czasie.

Do zobaczenia na szlaku 😉 [jak wiedźmini – Tomek]

Ratusz

Opracowanie:
– http://zamki.bill.com.pl/index.php/dolnoslaskie/2-uncategorised/46-szydlowiec-stare-widoki-zamku
– http://zamki.pl
– http://wikipedia.pl
– http://sckzamek.pl/ – Strona zamku, gdzie można się udać na wirtualny spacer
– Bohdan Guerquin, Zamki w Polsce, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1974,
– Marek Gaworski, Zamki, Pałace, Dwory w Polsce, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2012
– ulotki i prospekty dostępne w Informacji Turystycznej oraz Muzeum Ludowych Instrumentów
Zdjęcia:
Ania 🙂

(Visited 17 times, 1 visits today)
Close